Alanla !

Malkar Zaman Gazetden bir eki hapar!

Alan — Sat, 18 Jun 2011 15:19:53 GMT

Haparlada tüz de bolur bir eki canglış da. Karaçay Malkarğa Kafkas milletleğe tınçlık, esenlik, huzur!

Haparlanı başlıkları bılayraktı:

Tamblağı künnü qayğısın körgendi

Jezni darmanlığı

Taulu atha minse

Evgeniy Primakovnu jañı kitabını

bir keseği Şimal Kavkaznı üsündendi

Jamauat em Din

Qajau küreş baradı

SauutlanÑan qauum

Hazar Selçuklu Osmanlı Türkiya: Alanla!

Alan — Thu, 12 May 2011 22:03:02 GMT

Hazar Selçuklu Osmanlı Türkiye. Biri cabılıp obürü açılıp kelgendi! Hepsi de Türk İslam dünyasını sancaktarı bolgandıla! Eki feth bardı, biri Mekke, obürü İstanbul. İstanbul'nun feth etken Fatih Sultan Mehmet!

Engişgede elbrusoid forumdan alganım cazıudan anglaganım (Orijinali Rusça'dı, canglış anglap cazganesem tüzeltirsiz:): Selçuk, Hazar komutanı bolgandı. Hazar çaçıla tebregeninde atası bla Oğuzlaga koşulgandı. Selçuklu hanedanlığın İmparatorluğun kuragandı. Selçukluladan Osmanlıla, Osmanlıladan da Türkiya!

Selçuk, Hazar hanlığında 20 cıllarında oğuna şubaşı (komutan, Qarça aklıma keldi, ol da Hazar'da caş zamanlarında oğuna belgili komutanladan bolgandı) bolgandı. Selçuk'nu atası Tukak, Hazar hanlığı ordusunda komutan bolgandı. Selçuk, Hagan'da eğitim körgendi. 107 cılında Jenda'da auşkandı.

Selçuk, caşlarından birini atın İsrail bergendi. Torunlarından birini atı Daud bolgandı. Bulanı bizni tarihçile cazmaydıla, ya da bilip caşırgan etkendile. Selçuk'nu torunların, Halifelikni (İslam dünyasını, Abbasi halifeliğini) belli başlı askeri liderleri bolgandıla. Togrul-bek (hey Alanla Osmanlı patçahlık bizni Yakapınar elimizni atın nek Ertuğrul (Er togrul - cigit-bek-er togrul) bergenle tahmin etemisiz?; barıbız da Alanla (Hazarla) bolganıbızdan, kan tarta bolur mu;), Çagrı-bek Daud, Alp-arslan. Bizge Çağrı Bey dep üretkendile, fakat Çağrı Bey'ni bir atını da Daud bolganı caşırılgandı?!

Hazar İmparatorluğu (Hazar Hanlığı) yahudi bolgandı deyle. Men anglagandan, tahmin etkenden, Hazar İmparatorluğu hanedanlığı İsrailoğlu (İbrani) bolgandı, canglız Müslüman bolgandı. Alay bolmasa Selçuk komutan bolup Selçuklu hanedanlığın kurup İslamnı sancaktarı bolur muyedi?! Osmanlı da alay. Türkiya cumhuriyetini de Osmanlı komutanlarından Mustafa Kemal kuragandı. Ol da Alan bolup çıksa şaşırmam.

Yalçın Küçük, Osmanlı'da eki partini çekişmesi deydi. Aytkanını tüz canı da bolur. Bir de Osman'nı kerti atı Othman'da ol da İbrani kökenlidi (İsrailoğlu) deydi. Tüz aytadı, büyük ihtimal Osman (Othman) da Alan'dı (İsrailoğlu), fakat cangılganı yahudi tüldü, İslam'dı. Selçuklu, Osmanlı, ömürlerin İslam için cihadla geçirkendile!

http://www.elbrusoid.org/phorum/index.php?action=vthread&forum=2&topic=14583

Albert

Юйге игилик # Дата: 11 Май 2011 11:17 [GIS]

Ответить Цитата [Translit] [Кириллица]

Основатель тюркской династии Сельджукидов султан Сельджук начинал свою военную карьеру командиром в войсках Хазарского каганата. Позже после ослабления власти кагана в середине X в. вместе с отцом перешел к огузам. Ему было не более двадцати лет когда он стал сю-баши у огузского ябгу. Прожил, по преданию, 107 лет и умер в Дженде. Сельджук оставил после себя пятерых сыновей. Внуки Сельджука стали выдающимися полководцами Халифата: Тогрул-бек, Чагры-бек Дауд, Алп-Арслан.

Albert

Юйге игилик # Дата: 11 Май 2011 11:25 [GIS]

Ответить Цитата [Translit] [Кириллица]

Об этом сообщает Бар Гебрей (1226-1286), один из крупнейших сирийских писателей и ученых.

Бар Гебрей сообщает, что отец Сельджука Тукак был полководцем в войске хазарского кагана и что после его смерти сам Сельджук, основатель династии, воспитывался при дворе кагана. Но необузданный юноша был непочтителен с каганом и вызвал гнев катун, царицы, в результате чего либо сам уехал, либо был изгнан от двора (37; 260).

Другой источник того же времени, "История Алеппо" Ибн ал-Адима также сообщает об отце Сельджука, как об "одном из выдающихся тюрок-хазар" (128; 143), третий источник, Ибн Хассул (128; стр. XXVII) сообщает, что Сельджук "поранил царя хазар мечом и ударил булавой..."

Тем не менее и после разрыва хазарско-иудейское влияние оставалось какое-то время преобладающим. Один из пятерых сыновей Сельджука был наречен еврейским именем Израиль, а один из внуков - Даудом (Давидом).

Albert

Юйге игилик # Дата: 11 Май 2011 11:27 [GIS]

Ответить Цитата [Translit] [Кириллица]

Таким образом, сначала каган хазаров и основатели Сельджукской династии были тесно связаны, а потом произошел разрыв. Вызван он был, видимо, переходом сельджуков в ислам.

Albert

Yuyge Igilik # Date: 11 May 2011 eleven seventeen [GIS]

Reply Quote [Translit] [Cyrillic]

Founder of the dynasty of Seljuk Turk Sultan Selçuk began his military career commanding troops in the Khazar khanate . Later, after the weakening of the power Hagan in the middle of X in. together with his father moved to Oguzes. He was not more than twenty years old when he became oo-bashi in the Oguz Turkic people. Lived, according to legend, 107 years and died in Jenda. Selcuk is survived by his five sons. Selcuk grandchildren became an outstanding military leader of the Caliphate: Togrul-bek-bek Chagrov Dowd, Alp Arslan.

Albert

Yuyge Igilik # Date: 11 May 2011 11:25 [GIS]

Reply Quote [Translit] [Cyrillic]

Reported by the Bar Gebre (1226-1286), one of the largest Syrian writers and scholars.

Bar Gebre said that the father of Selcuk Tukak was commander in the army of the Khazar Kagan, and that after his death, Seljuk himself, founder of the dynasty, was educated at the court of Hagan. But unbridled youth was disrespectful to the throne and angered Katun, Queen, resulting in either the left or been expelled from the court (37 260).

Another source of the same time, "History of Aleppo, Ibn al-Adim also tells about his father Selcuk, as" one of the great Turkic Khazars "(128, 143), a third source, Ibn Hassul (128, p. XXVII) reports Selcuk that "hurt the king of the Khazars by the sword and hit the club ..."

Nevertheless, after the break Khazar-Jewish influence remained for some time prevailing. One of five sons Selcuk has been named the Jewish name of Israel, and one of the grandchildren - Daud (David).

Albert

Yuyge Igilik # Date: 11 May 2011 11:27 [GIS]

Reply Quote [Translit] [Cyrillic]

Thus, the first Kagan Khazars and the founders of the Seljuk dynasty were closely related, and then ruptured. Summoned, he was apparently passing the Seljuks to Islam.

Facebook (comment):

Bulanı bilemisiz? Men da cangı ürenğenme. (google, çeşitli internet kaynakları)

Alp Arslan lakap atıdı, kerti atı Muhammad bin Daut Çağrı Bek.

Selçuk, atası Tukak la birgeley Hazar devletinde tanıngan komutanla (Bizni Karça bla atasıça, ala da Kafkasya Alania bölgesini Hazar komutanı bolgandıla, Timur çaçkınçı) bolgandıla. Bir aytıuga köre Kraliçe ble bir dauları bolup, bir aytıuga köre Hazar devleti çığılıp barğanı üçün alaydan ketğen Hazar Türklerindendile (Oğuz Kınık, Alan ya da Karaçay bolur.) Sonra Oğuz Türkleri'ne koşuladıla.

Selçuk'nu beş caşından birini atı İsrail. Caşlarını atları: Mikail, Yunus, Musa, İsrail (Arslan).

Kılıç Arslan (1079'da tuugandı), Selçuk'nu ullu caşı İsrail Paighu Arslan'nı tuuduğudu. Alp Arslan ve diğer Selçuklu sultanları, Selçuk'nu daha gitçe caşı Mikail'den keledile. Kutulmuş, İsrail'ni caşıdı, Alp Arslan'ga karşı taht üçün savaşkandı, savaş sırasında attan kaza bla tüşüp ölgendi. Kutalmış'nı (Kutulmuş, Kut almış) caşı Süleyman (Kılıç Arslan'nı atası) Alp Arslan'ga bağlı kalgandı, Anadolu fetihlerine katılgandı. Süleyman, kuzeni Melik Şah'ga karşı sultanlığın ilan etkendi, fakat Halep yakınlarında kuşatılganında, canına kıygandı.

Kut-almış, ilginç at dı. Kut alğan. Kut: uğur, baht, talih.
mutluluk. Recai Kut-an, Kut-man, Kut-mangil, Burak Kut.. vesaire.

Selçuk'nu atası Duqaq'nı soy atı Timuryaligh (demir ok). Togrul (Tuğrul) ve Daut Çagrı, Mikail'ni caşlarıdıla.

Bizge Çağrı Bey dep üretilgenni atı Daut Çagrı Bek. Bir caşı Kut Almış, Bir caşı Togrul Bek.

Bılayladan kayrı kelebiz. Selçuklu, Osmanlı, Türkiye Hazar İmparatorluk kültürü, deneyimi, birikimini bir devamı da sayılabilir.

Kara Ikra Kur'an KR Kara-cay Karaimler üzerine notlar ...

Alan — Sun, 17 Apr 2011 21:10:11 GMT

Adam Nuh İbraxhim Musa Daud İsa Muhammad ! (s.a.v.)

Bugün Müslümanladan bir kaum hadislege tayanıp Mehdi'ni allına karap turadıla. Mehdi kelse, zalimle cezaların körrüktüle dep.

İsrailoğullarından Musa (a.s.) peygambarga kelgen Teurat'ta ahir zaman paygambarnı kelliği müjdelengendi, anı sıfatları aytılgandı. Eng belgili sıfat (şifre, delil) okuy (Kara) caza bilmegeni, melekni oku dep aytırıgı, paygambarıbıznı da men okuy bilmeyme dep aytırığı aytılgandı. Hz. İsa (a.s.) kelgen İncil'de de ahir zaman paygambarnı kelliği aytılgandı. Lise'de din ders hocamı üretkeninden aklımda kalganıça, İncil'de ahır zaman paygambarnı güney (cenup) bölgesinden kelliği, atını da Ahmat bolluğu aytılgandı. Hz. İsa'da alay aytkandı, men sizge har zatnı aytalmam, canglız ahir zaman paygambarı kelgeninde har zattan aytırıktı, bilmegenlerigizni barın aytırıktı değendi.

Alayla İsrailoğulları da Teurat'ga tayanıp sıfatların bilgenleri ahır zaman paygambarnı saklap, allına KARA p (kara'nı umutla saklagan manası da bılaydan kelebolur kim biledi), turgandıla, umutla.

Kendilerine kitap verdiklerimiz, onu (peygamberi), çocuklarını tanır gibi tanırlar. Buna rağmen içlerinden bir bölümü, bildikleri halde gerçeği gizlerler. (Bakara Suresi, 146)

İsrailoğulları Teurat'tan ahir zaman paygambarnı kelliğin bilip, har sıkışkanlarında, zulumga uğraganlarında ahir zaman paygambar kellikti anıbla zalimle cengillikti dep umut etip turgandıla.

http://www.facebook.com/photo.php?fbid=433905138655&set=a.432524343655.201242.624748655&type=1&theater&pid=4835778&id=624748655

" Allahu Teâlâ'nı seyir zatlarından: ol hapar a Mussa Faygambar'ga kelgen kitabda - Taurat'da ertdeden cazılıb bolgandı. Bibliyada _(incil), İsai degen kitabda, 29.unçu glavada [bölümde] 12.nçi Ayat'da anı üsünden Orus Til'de kalay aythanın tamam andaça bereyik. Anda va, ma bılay seyir tukum aytıladı, tamam artda bolganıça: "İ peredaüt knigu tomu, kto ÇİTAT’ ne umeyet, i govoryat: "Proçitay eö" - i tot otveçaet - "Я ne umeü ÇİTAT’", - deb. Da, ma alay Mussa(s.a.v.)'nı zamanından başlab, Muhammad(s.a.v.)'nı kelligi, anñga kitab da berilligi, anı OKUY-CAZA da bilmezi belgili bolub, 1500 cıl çaklı birni anı allına karab, saklab turgandıla. Sora ol kelgeninde va, bile turganlay zarlık sebebli, añga cau bolub ala karşçı çıkgandıla. "

Kur'an

2: 75-137.

suwra Baqara - İynek http://www.elbrusoid.org/content/kuran/p21650.shtml

89. Dagıda Allahdan aladagı (kitabnı) tüzlügün da begite, ala bilib, (Tawratda cazılıb, allına) QARA b turgan kitab (Quran) kelgeninde - ala ua, arı deri kyafır qawumnu horlar üçün, anı kelirine aşıgıb, (Allahdan) tileb turganlay - ala aña qarşçı boldula. (Madinada caşagan çuwutlula anda caşagan arablıla bla kelişmey, alanı adamga da sanamay, haman alaga: "Ma ahır faygambar kelir zaman cetgendi. Ol kele ese biz sizni artıgıznı eterbiz" - deb, qorquta bolgandıla. Ol kellik faygambar a alanı keslerinden boluruna ajımsız bolgandıla. Ol közüwde çuwutlula Tawratnı tutub kitab ahluga sanalgandıla, arablıla ua suratlaga tabınñandıla. Ol sebebden arablılanı ala sıysızga sanagandıla. Ayat anı aytadı).

90. Allah Kesini qullarından saylab, kimge süyse, aña çomartlıgın tüşürgen zatına zarlanıb, Allah cibergen zatha iynanmay, anı keri urub, canların berib, kâfırlıqnı satıb alganla, ala qalay aman satıw etedile. Alay bla ala bir çamlanıwnu üsüne dagıda bir çamlanıwnu aladıla. Kâfırlaga ua alanı sıysız etgen azab hazırdı. Alay etgenleni calı: duniyada - sıysızlıq, (ahıratda ua) Qıyamat kün ala azabnı em qatısına salınırla. Allah sizni etgen işlerigizge ua sansız tüldü.

91. Alaga (çuwutlulaga): "Allah tüşürgen zatha iynanıgız", - deb aytılsa, ala: "Biz bizge tüşgen zatha iynanabız", - deydile. Alay a anı ızından tüşgenñe (Quranña), ol haq bola turganlay, ala aña kyafır boldula, OL ALADA BOLGANNI (TAWRATNI) KERTİLİGİN DA BEGİTE TURGANLAY. Sen alaga: "Siz kerti (sizde bolganña) iynana esegiz, sora faygambarlanı nek öltüre edigiz?" - deb sor.

92. SİZGE MUSSA DA AÇIQ AYATLA BLA KELGEN EDİ. (Tayagı cılan bolgan kibik, qolu nür canñan kibik, teñiz carılıb, askeri bla ötgen kibik, Allahdan aña Tawrat berilgeni kibik). Alay a siz, ol ketgenley, buzownu allah etib, aña tabınñan edigiz. Alay bla siz assıladan bolgan edigiz.

93. DAGIDA (SİZ ESİGİZGE ALIGIZ) BAŞIGIZDAN TAWNU KÖLTÜRÜB: "BİZ SİZGE BERGEN ZATNI (TAWRATNI) KÜÇLÜ TUTUGUZ, TIÑILAGAN DA ETİGİZ!" - DEB, SİZDEN ANT ALGANIBIZNI. Alay a ala: "Biz eşitiwde eşitdik, etiwde ua eterik tülbüz", - deb, cuwab bergen edile. Kyafırlıqları sebebli, alanı cüreklerine ol buzow siññen edi. (Muhammad) sen alaga: "Kesigizni cüregigiz sizge buürgan iyman qalay aman iymandı, siz kerti iynana esegiz", - de.

http://www.facebook.com/karacayanzor/posts/190999684277714

Küzgü Mirror ‎" Kara tanıy mısa?" degen söz "Okuy bile mise?" degen sözdü... Cangız İsaril bla kallay bir baylamlıgı bolganın anglamaganbız... )))

Küzgü Mirror Biz bilip eşitgen "Kara tanıy (mısa)?" degen söz: "KURAN okuy bile (mise)?" degen sözdü...

Kara tanıy mısa. Tanıgannı bir manası bilgen bolsa da bir manası kabul etgen, körgen, anglagan manadadı. İlk ayatta İkra'nı (Kara) körgenley kördüm, angladım, kabul ettim Muhammat'nı (a.s.) ahir zaman paygambar bolganına şahitlik eteme değenlik de bolur.

Seyir tül müdü allına karap turganla değen sağatıbızda kara'nı alan tilde bir başka manasın da look at, bakmak, beklemek manası çığadı. Ahir zaman paygambarnı allına karap, anı saklap turgandıla.

Paygambarıbızga kelgen birinçi ayet "İkra" (Kara (İbrani tilde)) dep başlaydı. Kuran, İkra (Kara) dep başlagan ayeti ble Hz. Muhammad (a.s.)nı ahir zaman paygambarı bolganını delilin beredi. Bu delil de İkra (Qara) dı. Munu eng igi bilgen de 1500 cıl ahir zaman paygambarnı allına karap turgan, Teuratta munu üsünden cazılganlanı bilgen İsrailoğullarıdı. Ayhay, ahir zaman paygambar keslerinden çıkmağanı üçün mingleçe cıl Teurat'tan bilgenlerin inkar etip tebrediyle, bir kaumla. Ala çuutlu bolgan bolur. Bir kaum ortada kaladı ne Müslüman boladıla, ne de paygambarıbıznı inkar etedile, Ala da Karaimle (Karaite) boladıla. Alanla (Qara cay lıla) da Müslüman bolgan bolurla, allına Kara p turganıbız ahir zaman paygambarnı Hz. Muhammad bolganın İkra ayetible angladık, tanıdık, hakikatge teslim bolduk (kara tanıgan, tanıgan=bilgen, tanıgan=kabul etken, tasdik etken) değen bolurla. ...

http://groups.google.com/group/aydinlik-gelecek-hareketi/msg/67201666920b292d

Kevin Alan Brook, in his book "The Jews of Khazaria" concludes based on genetic testing that Crimean Karaites are indeed of Middle Eastern origin and hence related to other Jews. ...

.. Hazar coğrafyasının

Kafkas bölgesi Türklerinden sadece Karaçay, Malkar diyalektinderastlanılan

bazı kelimeler şunlardır. Bazlik-Huzur, Berne-Hediye, Borla-Üzüm,

Boşatmak-Bağışlamak, Yüz-Silit, Kertme-Armut, Oraç-Ada. ...

Whether descended from the non-rabbinic sects of the second temple period, or from rabbinate families rebelling against talmudic rules, these communities started in present day Iran. As time went on, some of these communities spread throughout the region, one of which was the Crimea.

Nevertheless this name, "Crimean Karaites" is used for the Turkic-speaking Karaite community which originated in Crimea to distinguish it from historically Aramaic , Hebrew , and Arabic-speaking Karaites of the Levant , Anatolia, and the Middle East (to show the difference between the *ethnic* group and the *religious* denomination).

For the purposes of this article, the terms "Crimean Karaites", "Karaim", and "Qarays" are used interchangeably, while "Karaites" alone refers to the general Karaite branch of Judaism .

... *Kırım Karaylar'ının Ülgen olarak tanımladıkları Tanrı*,ve O'nun yasasını;

Musa Peygamber tarafından beşeriyete bildirmiş, fakat yalnız Musa

Peygamber'le yetinmeyerek Hz. İsa, Hz. Muhammed ve diğer peygamberler

vasıtası ile de bu yasayı bütün insanlara ulaştırmaya devam etmiştir,

şeklinde tanımlarlar. ...

... *Hazarlar'ın eski dinlerinin Şamanizm olduğu iddiaları doğru değildir*.64

Esasen Şamanizm bir din değildir. Türkler bu inanç yapısını din olarak kabul

etmediler. Hikmet Tanyu,Gök Tanrı dinînin Hz. İbrahim'den gelen hanifilik

inancına benzeyen bir inanç olduğunu belirtmektedir.65 Hz. İbrahim'in Türk

dinî hayatındaki yerine tasavvuf kayıtlarında da rastlanmaktadır.66 Vani

Mehmet Efendi'nin Araisu'I-Kur'an isimli eserinde, Zü'I Karneyn'in Oğuz Han

olarak tefsir edildiği kaydedilmektedir.

Ş.Kuzgun, Tanyu, Ögel, Zajaczkowski, Artamanov ve Kafesoğlu'na atıf yaparak,

Hazar Türkleri'nin eskiden beri Tek Tanrı'ya inandıklarını, Gök Tanrı, Ulu

Tanrı'ya iman

ettiklerini belirtiyor.

İbn Kesir, Zü'l Karneyn'in Hz. İbrahim (a.s.) zamanında yaşadığını, O'na

İnandığını, Kabe'nin yapımında O'na yardım ettiğini belirttikten sonra Zül

Karneyn'in aslen himyer'li bir melik olduğunu belirtiyor.

İbn Saad'ın rivayetine göre, Hz. İbrahim (a.s.) oğullarından bir kısmına,

Allah'ın isimlerinden bir isim öğretip, Horasan taraflarına doğru

göndermiştir. Onlar gittikleri yerin ahalisine Allah'ın adını öğretmişler,

Hazarlar'ın Meliki, Hz. İbrahim'in soyundan gelen bu çocuklarla karşılaşmış

ve bu çocuklar ona Allah'ın emirlerini öğretmişler ve bu Melik'e "Hakan"

adını vermişlerdir.

Ş.Kuzgun'a göre Hanifilik inancı, Türklere ve Hazarlara, Zü'I Karneyn kanalı

ile gelmiş olabileceği gibi, bizzat Hz. İbrahim'in çocukları ve onların soyu

vasıtasıyla da gelmiş olabilir

karajlar, Hebrew קָרָאִים - qara'im, 'readers', tr. *Karaylar*

ALANHAZAR SIRI: NAWRUZLA, SILPAQ-ERLE, TAMĞALA

Alan — Tue, 29 Mar 2011 21:22:14 GMT

http://salpagarov.narod.ru/alanhazar/1kitab.html

Ahmad SILPAĞAR

ALANHAZAR SIRI:

NAWRUZLA, SILPAQ-ERLE, TAMĞALA

Köb zamandan beri ana tilibizde tarih kitab basmalanmağan sebebli

ana tilin em millet tarihin süygenlege sawğa eteme. Kitabda

qaraçaymalqar halqnı tarihinde em folklorunda atları qalğan cigitleni

üsünden tuqum tarih haparla em cırla bardı. "Qaraçay, Kavkaz,

Nawruz, Sılpağar, alan, hazar, kuman" em başha eski sözleni al

mağanarın açıklağanma. Kitabha "alan" bla "bars" sözle bir

mağanası bolğanına dalille em başha köb cañı bilgile salğanma.

Qaraçayda ullu tuqumlada bir adamnı üç türlü atı (atawul, tuqum,

qawum) bolğanına uşatıb alan, kuman, hazar qawumla da bir türk

üyürnü atları bolğanına dalil makalele qoşhanma. 1942c Qaraçaynı

birleşgenini üsünden da tintiw makale bardı. Kitab Stavropol' krayda,

Nevinomıssk şaharda 2010 c basmağa urulğandı. Kitabnı latin

hariflege burub internetge salama. Latin hariflege burğanda

halatları barmıdı-coqmudu qarab-tüzetib küreşmeyme. Latin

versiyasın programma etgendi. Kiril harifli versiyada 284 beti

bardı. Latin harifli versiyada kitabni 251 beti bardi em başlanı

atlari başha betlege tüşgendi.

ISBN 978-5-89571-184-2 3

BÜTEW BAŞLARI

"UYAT ETDİ BUĞARĞA..." 1-Çİ KİTABNI BAŞLARI

AL SÖZ 7

Kitabnı baş inneti 8

XVIII-XIX ömürleden qısha bilgile 12

Kitab başlamı 12

Hasawka uruşnu tarihine qoşaqçıq 17

Tawlada qazawatnı lağımları 19

Qaraçayda buruñu askerçini uşkok keregi 20

Ot etiwnü amalı- hazırlaw qullanımı 22

Sapın etiwnü amalı - hazırlaw qullanımı 23

CANDAR 25

Qısha tarih bilgi 25

Kerti cigitlik 26

Candar cırnı beş versiyası 28

Candar (4-çü versiya), Özdenlanı Abuglaliyni versiyası 31

Candar (5-çi versiya) 37

Cañılıçlanı tüzetiw 43

Cır versiyalanı eseblemeleri em Labağa col uzunluğu 48

Candarnı cigitlik etilgen cerini üsünden ahır oyum 50

DOMMAYÇI, GABİY, BİYBOLAT 52

Dommayçı (Canukgu) 52

Dommayçını cawu- Canbolat 53

Canıbek (Gabiy) 56

Dommayçı bla Gabiyni Ulowları bla qazawatları 58

Biybolat 61

DEBOŞ BLA BARAQ 64

Deboş 64

Gapay bla Deboşnu cortowlları 67

Baraq 69

"Baraq" cırnı eki versiyası 74

GAPALAW 77

Gapalaw cırnı üç versiyası 80

TOHTAR BLA ANI CAŞLARI 82

Tohtar 82

Beşbaş-Zekeriya 84

QANDAWUR-ULU SOLTANÇIQ 92

Qandawur 92

Qandawur söznü burun mağanası 93 4

Qandawurnu Akbilek-Adiüh qalası 94

Soltançıq 94

Suratnı üsünden em Çıraq Sırtına deri tarih 95

Çıraq sırtında oqlatıw 99

QOŞAQLA 105

"ALANHAZAR SIRLARI" 2-Çİ KİTABNI BAŞLARI

ALANHAZAR SIRI: sılmaq bıçaq-sılpaq er 109

Tiyre 109

Sılpağarları N.G.Petruseviçni* 1868-72c. tizmesinde 111

N.G. Petruseviçni tizmesi tolu tüyüldü 112

Sılpağar atawulla (Temircandan) 113

Sılpağarladan çıqgan tuqumla 115

Atawulla tışında üzükle em üydegileni sanı 116

Qarnaşlanı tipleri/sıfatları 119

Sılpağarmı oğese Zul'fukarmı? Sılpaq er! 121

Tilleden şağatlıqla bla ülgüle 123

Oktyabr' İnkilabha deri hacile 126

Zul'fakar-Sılpağar atdan quralğan türk-musliman tuqumla 127

ALANHAZAR SIRLARI: tuqum-qawum-millet ayırğan tamğala 130

1. Qartcurtda taş ilkiçle 130

2.Nawruz, nawruzla em tamğaları 134

2.1. Nawruz-Sılpağar tamğanı tarihi 138

2.2. Nawruz söznü mağanası 138

2.3. Curtubuzda toğay tamğanı eskertmeleri 141

2.4. Gunnu-gunman tamğa Nawruz tamğanı allı 142

3. Altuç culduznu quramı-alanhazar tamğa 144

3.1. Altuç culduz- «mogendavid» culduzu 145

3.2. Evropa aksüek tuqumlada altuçlu culduzla 149

3.3.Hazarladan saqlañan qaraçaymalqar atla em tuqumla 154

4. Qarça culduzu em Nawruz-Sılpağar al tamğası 156

4.1.Nawruz-Sılpağar tamğalanı türleniwleri 160

4.2. Gunman, gunalan tamğalanı üsünden 161

ALANHAZAR SIRLARI: gunman, alan, hazar, balqar, qaraçay 164

I. Gunman, alan, hazar, balqar, qaraçay –bir tuqumlu millet 164

1.Gunnu-Kuman 164

2.Alan 165

3. Bars-Barsil 169

4. Hazar 173

5. Bulğar/bolğar/bolkar/malqar 174

6. Ullu Qaraçay em Gitçe Qaraçay 175

II. Alanhazar 181 5

2.1. Gunalan em alanhazar tamğala 183

III. Burun türk üyürle quralıwnu küzgüsü: qaraçay camağatnı

atawul-tuqum-qawum quramı

184

1.Bir cañız qawumda burun ata-baba tuqum atlarıbız 186

2. Malçılıq turmuşda türleniwle aqırın bolğanıça adetle da

aqırın türlenedile

188

3. Eski üyürleni atı tuqum atdan em adam atdan bola turğandı 189

Qaraçay millet komiteti em Qaraçay Oblast-(QO) Unutulğan

em taşa tarih

192

1.Birleşgen ese-birdi! 192

2.Birleşgen Qaraçay Oblastnı tarihin caşırmazğa tergewle bla

bilgile

193

3. Nemçala bla ketgen alanlanı sanı 195

4. Kollaborant Qaraçay Oblastnı bir rayonunda ölüm bla

boşalğan antisovet etimleri

196

5. 20 miñlik rayonda cañız bir antisovet sermeşiw 197

6. Qaraçay millet komitetni al quramı 199

7. Narsanada Oraza bayram 201

8. Ullu Qaraçay bla Balkariyanı (Gitçe Qaraçaynı) 1942c.

birleşiwü

202

9. QO-nı 1942c. avgustda -1943c yanvarda tarih künleri

(hronologiyası)

204

10. Çerek tragediyası em genotsidi 206

V. Ahır söz 210

"AÇIQLAMALA" ÜÇÜNÇÜ KİTABNI BAŞLARI

"AÇIQLAMALA" 214

1. Sır 214

2.Manqurt 215

3.Tarih sanawnu üsünden 218

4. Orfografiyanı üsünden 218

5. Ullu 222

6. Atawul/atawl, tuqum, qawum, üyür, millet 222

7. Qabaq 224

"UYAT ETDİ BUĞARĞA..." 1-çi kitabnı açıqlaması 227

AL SÖZ 227

XVIII-XIX ömürleden qısha hapar 229

CANDAR 234

DOMMAYÇI, BİYBOLAT, GABİY 239

BARAQ BLA DEBOŞ 241

GAPALAW 246

TOHTAR BLA ANI CAŞLARI 247 6

QANDAWUR ULU SOLTANÇIQ 248

"ALANHAZAR SIRLARI" 2-çi kitabnı açıqlaması 253

ALANHAZAR SIRI:sılmaq bıçaq- sılpaq er 254

ALANHAZAR SIRLARI: tuqum-qawum-millet ayırğan

tamğala

258

ALANHAZAR SIRLARI : gunman, alan, hazar, balqar, qaraçay 260

Qaraçay millet komiteti em Qaraçay Oblast - (QO) 268

Ahır söz 269

TARİHLENİ KARTALADA BELGİLEMESİ 271

BİBLİOGRAFİYA (qaynaqları ) 279

Evliya Celebi in the country Karachay-Balkar

Alan — Wed, 16 Mar 2011 21:09:35 GMT

Books written by contemporaries, passing through the century, witness time, a kind of window into that world, which has been existed for a long time. This is the "Book Travel" Turkish traveler Evliya Celebi. He was born March 25, 1611 in Istanbul. Received a good education, was Hafiz (ie, knew the Koran by heart), he studied philosophy and law, neatly cut in stone, knew music, grammar, and Greek and wrote poems. Was, as we are talking multiple personality. In the dream came to him understanding of the meaning of his own life - be a traveler, travel around and describe the many countries to create a book of travel. Gone, it seemed, all the time, his description emerge from the pages of the book. Traveler Evliya Celebi was given in her description of many lands and peoples of the Middle East, the Caucasus, the Crimea, the Volga and the Don region, the shores of the Caspian and Black Seas.

In preparing this material, I used mainly the Turkish edition of "Book Travel" (Evliya Celebi Seyahatnameleri. Istanbul. 1996. S.445-448. Evliya Celebi Seyahatnamesi. I-II. Sadelestirilen: Tevfik Temelkuran, Necati Aktas. Baskiya hazirlayan Mumin Cevin. Ucdal Nesriyat. Istanbul.1986.). I would like to stress that the Russian translation of works by the Turkish traveler some of the details and detailed descriptions of travel, representing special interest to us, unfortunately, missed.

TAMAMI ...

İSMAİLNI CARIQ AWAZI

Alan — Sun, 13 Mar 2011 20:10:49 GMT

2011 c. martnı 3 "Qaraçay” Gazet 6. Bette ¹ 16-17 (10 431)

Semenlanı İsmail tuwganlı — 120 cıl

İSMAİLNI CARIQ AWAZI

Meni bu tizginlerim Semenlanı Cırçı İsmailnı emda anı ulanı fahmulu poet Azretni üslerinden- dile. Anı kibik İsmailnı qızlarını üslerinden da esimde bolgan zatlanı sagınırgadı mura- tım. Men alaga közüw kö- züwü bla coluga-tübey turganıma, talay aythan zatların cüregime, kö- lüme alganıma quwana- ma. Anı sebebli kesimi da nasıblıga sanayma.

Cırçı İsmailnı atası Unuh haci dinñe tamam beril- gen, arabça teren bilimi bolg- an kişi bolgandı. Kesi da hal- qda atı aytılıb turgan cır- çını – Semenlanı Qalturnu – tuwdugudu. Halqda ertdeden cürügen haparga köre, anı üsünden söz barsa: «Ol haci şıyıhdı, bilgiçligi da bar- dı…» - degendile. Köb kere Kya- bada bolgandı, em artda barganında, ahır tılpıww anda tohtab, ol sıylı cerde ası- ralgandı. Aytıwdan, İsmail- nı qart atası bla anı atası- nı qabırları Sawd Arabiyada bir cerdedile. Candetni tö- ründe bolsunla. Uçkulançı qartla ozgan ömürnü 70-çi cıllarında aytıwçan edile – cırçı İsmailnı atası, kel- betli, süekli, sabır, sawluqlu, kirsiz-taza adam bolganın. Dagıda tabigat bergen darad- jasına köre, Ullu Qaraçayda Unuh haci türlü-türlü qıy- ın awruwladan köbleni quthar- gandı. Mülkleri urlanñan- laga guduçula tabıllıqları bla tabılmazlıqların ol amanlıq qaçan, qayda, qa- lay açıqlannıgın, rıshı iesini qoluna ne bolumda, qallay tuqum tüşerigin da aytalgandı. Ol darman hansla- nı igi bilgen usta bolgandı, ala bla türlü-türlü awruwla- dan bagıb, milletden büsü- rew, razılıq alıb turgandı.

Allay aqıllı, demeñili, adebni-namısnı qatı saq- lagan ataladan köçe kelgen aşhı tawlu şartları bolgan ogurlu üydegide tuwgandı Qaraçaynı em fahmulu poeti Cırçı İsmail. Ol gitçele- ginden oguna bek esli, seyir sabiy bolganın tanıthandı. İsmailnı maqamla quraş- dırırga da añısın burgan, tabigat bergen fahmusun açıqlagan a zikir maqam- la bolgandıla.

Men Qaraçay şaharda insti- tutnu 2-çi kursunda oqugan közüwlede tepsew krujokga cü- rüb, Çomalanı Candıwnu baş- çılıgı bla tepsey edim. Kün- leni birinde (bayram kün bolur edi deyme) şaharnı ara mayda- nında biz, studentle, qurag- an «Şohluq» atlı tepsew an- sambl konsert berib, sahnadan tüşebiz. Talay tepsewnü tepse- genibiz sebebli arıgan da, terlegen da etgen edik. Bizden sora hor talay cırnı cırladı. Alayda «Miñi Tawnu» cırlarga meni çıgardıla, hor da, süelgenle da ejiw etdile. Cırnı ayagında men, bar- maqlarımda süelib, bir qız- çıq bla tepsey, anı tögerek bura kelib, cañızga bardım. Hordagıla qatı hars urdula. Qaragan camagat da, razı- lıgıın bildire, aña qoşul- du. Konsert boşalıb, tepsegen- le, cırlaganla, nazmu oqug- anla çaçıla tebregenleyikge, meni qatıma bir kelbetli aqsaqal keldi da:

- Aperim, caşçıq, ariw cırlab, alamat tepseb, razı etdiñ. Caşawlu bol, muratın- ga cet, - deb quçaqladı.

Tuqumumu, kim, qaydan bol- ganımı sordu. Aytdım. «Na- zmula oqurga süemise?» - deb sorganında: «Kesi da nazmula cazadı», - dedi menñe da cetdirmey qatıbızda süelgen student nögerlerimi biri.

- Men a, ulanlarım, Semenla- nı Cırçı İsmail deb eşitgen esegiz, olma, - dedi. - Ma bılay- da konsertde cırladıla «Miñi Tawnu» üsünden cır- nı. Anı ua sözlerin, maqamın da men cazgan edim caşı- raq zamanımda.

Zakiy qart menñe: «Azret, caşım, zamanıñ bar ese, kel, Qoban boynuna bir tüşüb, qaytırek», - dedi. «Ogaymı» derik edim, bek razı bolub, bir- gesine tebredim. Cırçı İsmail, caş adam- ça, allımda alay tiri atlab bara edi.

Karaçaevsk şaharnı algın- ñı eski avtostansiyasını qa- tı bla öte, biz Qoban boynuna tüşdük. Ol, alayda künorta namazın da qılıb, sora suwga cuwuq baradı. Talay zamannı kök Qoban suwnu barganına qarab turub:

- Meni Ullu Qaraçayda us- tazım, cır nögerim da ma bu Qoban edi, - dedi sagışlı. - Quwançlı sagatlarımda anı cagasına aşıgıb ba- rıb, şuwuldagan tawuşuna bir tıñılasam, ol tawuş men- ñe duniyanı seyirligin aça edi. Meni cüregimde da bir ariw maqamla tuwdura edi.

Sora men, ol maqamlanı tas etmegenley, alaga sözle izleb, quraşdıra başlawçan edim. Ol halda quralgan maqam bla sözle bir-birlerin tabsala, esde qalıb kete edile.

[]foto: Cırçı İsmail caşı Azret bla. 1960 cıl.[]

Köremise, ma bu quduretni- hurmetni! Nek tıñılaysa, men- ñe awazıñı bir eşitdir de- gença, Qoban kümüş mın- çaqların cagaga bürke, taşçıqlanı sildey, tolqun- ları bir-birin süre, ömür- lük cırın cırlaydı. Kök- nü, cerni da İesi Ullu Al- lahdı. Duniyanı tahsası Anı qolundadı...

Ol sözle meni, caş adam- nı, köb zatha sagışlandırdı- la. Alayda İsmail, Qoban su- unu qol ayazı bla sılay, ariw awazı bla cırlaganı, kesi- ni, halqnı üsünden da ayt- hanları, esimde ömürlükge qalgandıla.

Ay medet, adamnı caşawu qalay qıshadı. Ullu Ata curt qazawatdan beri cıl- lada zakiy İsmailnı carıq poeziyasına, cır baylıgı- na, Miñi Tawga uşagan miy- ik fahmusuna kesi saw zaman- da es bölünüb, tıyınşlı baga berilmegeni, literatu- rabızda ullu kemçilik bolub turadı bügün da. Sürgünde komendant rejimde, tab, hal- qıbız tuwgan cerine qay- tıb kelgen cıllada da, qar- tlıq qıshan, qarıwsuz kö- züwünde da oñlu poetibiz san etilmey qalgandı.

Başhalaga ne ayıb, biz ke- sibiz kesibizni millet sıyı- bızga sanallıq igi zatıbız- nı, tin-innet baylıgıbıznı ayaq tübge atsaq.

Fahmulu adamlarıbıznı kesibiz sıylay bilmesek, kim sıylarıqdı? Cırçı İsma- ilnı caşı Semenlanı Azret aythanña köre, atası qaraçaylıla Orta Aziyaga köçürülgünçülerine deri cılla- da oguna 40 zikir cazıb, alaga maqamla salıb, 5 ki- tabnı basmadan çıgargandı. 100-den aslam cañı cır da cazgandı. Qaraçayda atı- na «Cırçı İsmail» deb da anı üçün aythandıla.

Azret kesi da atasına tıy- ınşlı caş edi, poet edi. «Alma tereginden uzaq ket- meydi» degen anı üsünden ay- tılgandı.

Ol poeziyaga 70 cıl çaq- lını cürek cılıwwn bere, taza qulluq etgen usta nazmu- çu edi, ana tilini baylıgı, suratlaw sözü bla hayırlana bilgenin çıgarmalarında ta- nıthandı. Azretni cazganlarında, atası İsmailnıqıladaça, teren magana, sezimle, filosofiya oümla, suratlaw, caşaw hurmet bardı. Çıgar- maçılıq coluna oñ bergen, fahmusuna aşaw berib turg- an a – halqıbıznı til, din, tin baylıgı edile, desek, du- rus bolur.

Men Semen ulu Cırçı İs- mailnı tüñüç caşı Azret- ni bek ertdeden – Karaçaevsk şaharda 3-çü nomerli şkol-internatda oqugan közüwümden – oguna tanıy edim. Ol başha cazıwçula bla bizge kelib tübeşiwlede boluwçan edi. Anı bla birge fahmulu po- etle Süyünçlanı Azamat, Hu- biylanı Muhammat, Batçalanı Berger, Hubiylanı Nazir, Bay- çoralanı Soslan, dagıda başhala boluwçan edile. Art- da, men institutda oqugan cıllada da, tübey turgan- bız. Ol cıllada oblastnı Cazıwçularını soüzu küçlü işley edi, caş cazıwçula- nı seminarların quray edi. Biz da süyüb cürüwçen edik alaga. Ullu sınamları bolg- an cazıwçula Bayramuqlanı Halimat, Hubiylanı Osman, Qobanlanı Hamzat caş poet- lege tañ boluşluq ete edile. Men institutdan sora cılla- da köbüsüne qral, camag- at işlede işlegenim sebebli cazıwçulanı urunuw kollek- tivle bla tübeşiwlerine az cürüy edim. Esimdedi, Urupda işlegen cıllarımda bir kün Semen ulu Azret salıb keledi da:

«Cazıwçu qarna- şım, sen da Azret, men da Az- ret - ekibiz da Azretle. Raö- nuñda cazıwçula talay tübe- şiw bardırsaq, qalay köre- se?» - dedi.

Qolumdan kelgenni etgen edim. Eki-üç künnü talay tü- beşiw bardırgan edik. Qa- layga barsaq da, Semenlanı Azret bek maganalı sözle ayta, nazmuların da, tab, keskin, adamla süyüb tıñılarça, alay oquy edi.

Andan sora közüwlede eki- biz başha raönlaga da bara turganbız. Malqarda da ta- lay kere bolgan edik. Azret ogurlu adam, ulluga ulluça, gitçege gitçeça bolub, hawası kelişgen, aqıllı kişi edi (candetli bolsun). Cazıwçulanı qol cazmaların süzgen közüwlede ol da, men da, açıq söleşe, tañ işle bacarıb turganbız. Bu art 18 cılnı içinde, men Moskvada Qral Dumada işlegenim sebebli, az tübey edik, alay bolsa da Qa- raçayga kelsem, aña tüberge aşıga edim. Har tübeşgeni- biz sayın atasın sagınmay qoymaganbız. Nek desegiz, men atamdan «caşım» degen söznü eşitalmay qalganma, aña termilib ösgenme. Ol Ata curt qazawatda halqıbız köçürülgen kün - 2 noyabrda - qatı sermeşiwlede cigitlik etib can bergendi. Ol kün bizni üyürübüzge eki qat qara kündü. «Azret, sen tamam nasıblısa, sawlay Qaraçayga belgili fahmulu atañdan tan- sıgıñı alır üçün qalmag- ansa, desem, ol zawallı, ogur- lu ışara, «da ne başhası bar- dı, ekibizge da – Azretlege – «caşım» dey edi da», deb cu- uab beriwçen edi.

Azret, atasını cılla bla cüregin taqır etib, kemirib turgan zatlanı sagına, hapar- la aytıwçan edi… Ol aytıwdan, bir kün, 1963 cılda, KPSS-ni obkomunu sekretarı Gaşokov bla oblispolkomnu predsedate- li Kardanov Cırçı İsmailnı Paşinskede Aq üyge çaqıra- dıla. Qaraçay tılmaçnı bo- luşdura, uşaq etedile.

Oblast partiya, vlast organlanı dıgalasları ol bol- gandı: ne da etib Cırçı İs- mailnı dinden taydırıb, aña aythanların etdirirge. Alayda bargan uşaqda İsmailga ahırında birlemey-ekilemey açıq aytadıla: «Dinden ayı- rıla eseñ, kitablarıñ çıga- rıqdıla», - deb. «Dinimden kitabım üçün deb men ayırıl- lıq tülme», - deb, çıgıb ke- tedi Cırçı İsmail.

- Atam tamam dinñe beril- gen, Allahha tolu iynanñan adam edi da, ol zamanda qul- luqçula kitabların çıgart- may, köb mıdah etgendile.

Bir kün Azretge: «Tamada qarnaş, allay oñlu atanı üsünden bir ullu kitab cazmay qoyma, sabiy cıllarından başlab», - deyme. Ol aythanımı Azret carathan edi. Cırçı İsmailnı Şimal Kavkaznı milletlerini arasın- da kesiça oñlu poetleni erişi- ulerinde cırlawdan horlaga- nın kim bilmeydi? İsmailnı «Aqtamaq», «Miñi Taw», «Çalqıçıq» degen cırları milletibizni altın kübüründe saqlannıq çıgarmaladıla.

Cırçı İsmailnı fahmulu qızları Marua bla Sofiyanı azıraq köre turganlıgıma, alanı da ayaq alıwları cazı- uçuluq işde aman bolmagan- ların bileme. Alaga da cuq- gandı zakiy İsmailnı fahmu- su. Alanı literaturaga süymek- likleri terendi, cazganların oquwçula süyüb oquydula.

Men talay cılnı alga- raqda respublikanı carıq- lıq fondunu upravleniesine tamadaga saylanñanımda, halq folklornu ayaq üsüne salırga, til, tin baylıqnı aynıtırga Semenlanı İsmailnı bütew nazmu, cır haz- nasın, qarab, tintib, basma- dan çıgarırga edi muratım. Duniyaga atı belgili akade- mik D.S. Lihaçev bla kelişib, Cırçını nazmuların «Kul- turnoe nasledie» jurnalda çıgarırga, Qrımşawhal- lanı İslamnı Teberdi şa- harda muzeyin açarga, Qa- raçaynı Qadaw taşın ca- raşdırırga deb, köb aşhı onowla etgen edik bir qawum adam birigib, ogarıdan caqlıq da tabıb. Ol iş- leni qolga alıb, bir qawu- mun ete da tebregen edik. Uzay- mayın respublikada politika bolum türlendi, kesigiz bil- gença, menñe da uzaymay res- publikadan tışında işlerge tüşdü.

Ay medet, köb murat caşaw- da tolmay qaladı. Köb tıyg- ıçla çıgadıla, onowwñu buzg- anla tabıladıla. Akademik D.S. Lihaçev (men anı bla igi şagırey edim) bizni milletni köb carsıwların igi añılay edi. Ol da awuşhandı, anı bla birge ua ol açhan jurnal da ca- bılgandı.

Caşaw a tohtamaydı – alga baradı. Şukur Allahha!

Semenlanı Cırçı İsmail- nı caşawun, carıq poeziya- sın, kellik tölülege ülgüge sa- lırça bolumla da qurala tura- dıla.

Bıyıl Cırçı İsmail tu- uganlı 120 cıl toladı. Anı tıyınşlısıça belgilerge deb respublikan daracada komitet quralıb, iş bardıra turganı köb aşhı umutla beredi bizge.

AQBAYLANI Azret.

8 MART 1943

Alan — Sun, 20 Feb 2011 15:19:41 GMT

8-ое М А Р Т А

ОПЯТЬ НАСТАНЕТ МЕСЯЦ МАРТ
БАЛКАРСКИХ ЖЕНЩИН ЗАСТАВИТ ОН РЫДАТЬ.
ДРУГИЕ ЖЕНЩИНЫ НЕ МОГУТ ИХ ПОНЯТЬ,
КАК МОЖНО СТОЛЬКО ЛЕТ ВСЕ ГОРЕВАТЬ.
ИНЫЕ С ОСУЖДЕНИЕМ ГЛЯДЯТ –
«ЧТО НАДО ИМ?, - ДРУГ ДРУГУ ГОВОРЯТ,
ИМЕЮТ ВСЁ, А ПЛАЧУТСЯ ОПЯТЬ.
ВСЁ МАЛО ИМ, ЧЕГО ОНИ ХОТЯТ?»
А ЖЕНЩИНЫ БАЛКАРСКИЕ ГОТОВЫ ИМ ОТДАТЬ
СВОИ ПОЖИТКИ И НАРЯД,
КАК ЭТО БЫЛО МНОГО ЛЕТ НАЗАД,
ЗА ТО, ЧТОБЫ ИЗ ПАМЯТИ УБРАТЬ
КАРТИНУ: - КАК В НОЧИ ГОРЯТ
ФАРЫ СТУДЕБЕКЕРОВ В ГОРАХ,
СОЛДАТ ФИГУРЫ ВО ДВОРАХ,
ПРИКЛАДОВ ЗВУК СТОИТ В УШАХ,
НЕПОНИМАНИЕ У ВСЕХ В УМАХ,
СЛОВА «ЗА ЧТО» - ЗАСТРЯЛИ НА УСТАХ.
ПЕЧАЛЬ И СЛЁЗЫ, И МОЛЬБА В ГЛАЗАХ
НЕ НАХОДЯТ МЕСТА У СОЛДАТ В СЕРДЦАХ.
ВСЁ НУТРО СКОВАЛ УЖАСНЫЙ СТРАХ:
ОСТАНУТСЯ ЛЬ В ЖИВЫХ МУЖЧИНЫ НА ФРОНТАХ?
И КТО ПРИСМОТРИТ ЗА КОРОВАМИ В ХЛЕВАХ?
А ТЕМИ, ЧТО НА КЛАДБИЩЕ ЛЕЖАТ –
ВСТРЕТИМСЯ ЛИ МЫ КОГДА – НИБУДЬ ОПЯТЬ?
А ЕСЛИ СМОЖЕШЬ, ТО ЗАБУДЬ
В ТОВАРНЯКАХ ТОТ ДОЛГИЙ ПУТЬ
ГДЕ МЕСТА НЕТ, ЧТОБЫ ЗАСНУТЬ
НЕ СЛЫШАТЬ СТОНЫ И МОЛЬБУ,
ЧТОБ БОГ ПОМОГ НАЙТИ РОДНЮ.
А КАК ЗАБЫТЬ ТУ ЖЕНЩИНУ В ВАГОНЕ,
КОТОРУЮ КАК СКОТ В ЗАГОНЕ,
ДЕРЖАЛИ В ЗАПЕРТИ
И ПО НУЖДЕ ПРИ СТАРИКАХ В ПУТИ
ВЫНУЖДАЛИ ЕЁ ПОЙТИ.
ОНА Ж БЕСЧЕСТЬЮ ПРЕДПОЧЛА
РАССТАТЬСЯ С ЖИЗНЬЮ И УШЛА.
О, ЕСЛИ Б ПОЗАБЫТЬ СМОГЛА
БЕЗ САВАНА ЛЕЖАЩИЕ ТЕЛА
ВДОЛЬ ЖЕЛЕЗНОДОРОЖНОГО ПОЛОТНА.
КАК ВЫЧЕРКНУТЬ ИЗ ПАМЯТИ СВОЕЙ
ИЗ ГЛИНЫ ЗЁРНА СОБИРАЮЩИХ ДЕТЕЙ?
ПОД ЗНОЙНЫМ СОЛНЦЕМ НА ПОЛЯХ,
ЧУТЬ СВЕТ ВСТАВАЛИ И ВПОТЬМАХ
ВОЗВРАЩАЛИСЬ ЖЕНЩИНЫ С ДЕТЬМИ В СЛЕЗАХ.
А ДОМА ЖДАЛИ СТАРИКИ –
БОЛЬНЫЕ С ЧУВСТВОМ СОБСТВЕННОЙ ВИНЫ
ЗА ТО, ЧТО ТРЕБУЮТ ЕДЫ,
ТЕПЛА, УХОДА И ВОДЫ.
И ТАК ПРОШЛИ 13 ДОЛГИХ ЛЕТ
БАЛКАРКИ ПЕРЕЖИЛИ МНОГО БЕД.
ВОСПОМИНАНИЯ ТЕХ ССЫЛЬНЫХ ЛЕТ
БРОСАЮТ ТЕНЬ НА ПРАЗДНИЧНЫЙ БУКЕТ.
И ТОТ, КТО ЭТО НЕ ПОЙМЁТ –
БАЛКАРСКИЙ ОСУДИТ ОН НАРОД,
ПУСТЬ НАШУ ЖИЗНЬ ПРОЖИВЁТ!

05.03.1996г.
АКАЕВА СВЕТЛАНА АХМАТОВНА
КАНДИДАТ МЕДИЦИНСКИХ НАУК

ESKİŞAHAR DERNEK KAZİM MEÇİ'Nİ ATIBLA CENTER BOLLUKMUŞ

Alan — Sat, 19 Feb 2011 20:01:50 GMT

http://www.smikbr.ru/2011/zaman/02/16.pdf

"Zaman" gazetni bu nomerini 3-çü betinde "KAZİM Türkde cürügen collada aylanıb keldik" degen haparnı barganı basmalanadı.

Allı "Zaman" gazetni fevralnı 15-de çıqgan nomerini 3-çü betinde
basmalanñandı.

Jazıwçunu defterinde
Ahırı. Allı gazetni 27-çi nomerinde basmalanñandı.

Kyazim Türkde jürügen jollada aylanıp keldik

Eskişehir student şahar

Erciyes universitetni rektorunda qonaqda

Eskişehir student şahar

Erttenlikde toguz sagatda «Situ» qonaq üyden avtobus bla Eskişehirge atlanabız. Tüşlege «Rootgarden» degen qonaq üyde tohtaybız. Sagat üçlege ua bu ullu şaharnı Odunpazarı degen munisipalitetini meri Burhan Sakallıda qonaqda bolabız. Eki janıbız da bir bir bla tanışhanıbızdan sora bilebiz: Eskişehirde qaraçaylıla, malqarlıla da köp bolganların. Bu şaharnı tögereginde ua tört- beş taw el da ornalganların.

Vladimir Zaharov bla Dodulanı Asker Kyazimni maydalın Burhan Sakallını öşününe taqg

Vladimir Zaharov bla Burhan Sakallı

anlarında ua, anı kölü da tolup: «Bu işde men jeti-segiz jıl işleyme, bayam, bek artha qalganladan da bolmazma.Alay bıllay sawgaga ua birinçi kere tiyişli bolama», - deydi. Vladimir Zaharov qaysı tış qıralga barsa da, kesi bizge aythanña köre, çiñ alga ülle satıp alırga tabıraq tüken izlep başlaydı. Anı Moskvadagı üyünde ala bir saw qabırganı jasaganlarına da qaramay.

Alanı aralarında türlü-türlü sıylı agaçladan, taşladan işlenñenleri da bardıla. Kün sayın professor alanı bir- ekisin buqulatmasa, aşaganı tatımaganı ua haqdı. Anı üçün Vladimir Aleksandroviç Stambulda, Ankarada da bazarga barırga jan athanın bildire-bildire turdu. Alay jortuwul işle asırı aşıq-buşuq bolganlarını hatalarından ol eki şaharda da izlegen zatın tabar jerlege tüşalmaganına bek jarsıydı. «Aşıqma, tamata, ülleleni mekkaları Eskişehirdedi.Anda biz seni mudah etmebiz. Artha Stambulga qaytsaq da, sözsüz, ol janı bla bayıgasa, baqı bolasa», - deydi, mıyıq tübünden ışara-ışara, mudahlanñan professornu alay bek jarsımazga çaqıra, Mızılanı Qanşawbiy da.

Bizni bla ayırıla turup Burhan Sakallı Rosseyni ara şaharından kelgen alimge bir alamat ülleni sawga etgeninde ua, Vladimir Aleksandroviç, ayhay da, quwanç tıpırlı boldu. Ol kesi ua çımmaq taşdan işlenñendi. Allay taş a jalanda Eskişehirni tiyresinde, 100-150metrlik terenlikden alınadı.

Ol taşdan işlenñen zatnı kesi bla jürütgen adamga ne jin, ne şaytan zaranı jetmegenin bildire, mer har biribizge da ol sıylı taşdan işlenñen sawgalanı üleşdi. Meriyadan biz qaraçay-malqar dernekge (kultura ara) barabız. Anda köp tawlula bla da tanışabız, uşaq da etebiz. İñirde ua Ünus Emreni atın jürütgen qalada jarıq tübeşiw – konsert boladı. Zal tıq-tıqma.

Anda söz Burhan Sakallıga berilgende, ol, beri kelgenleni bu jarıq, alamat bayram bla algışlay, alga ekranda bir eski üynü körümdüsün körgüzte: «Bu üyge 300 jıl boladı. Biz anı ariw jañırtıp, bügünñü künñe kelişdirip, endi ua qaraçay-malqar dernekge berebiz.

Mından arısında ol Meçilanı Kyazimni atın jürütgen Kavkaz kultura ara bolluqdu!» - deydi.

Ol sözleni eşitgenley, zaldagıla barı da birden örge turup, awuq zamannı qars urganlay turganların, beri kelgen jerleşleribizni betleri ua quwanç, nasıp bla jarıganların, eskişehirçile, artistleribiz da keziw-keziw tepsegenlerin a qalay unutalgın! Sora Efendilanı Salihni, Bittirlanı Tamaranı, Afion universitetden tawlu professor Bedat Balkannı, Habib Özdenni, Şerafetdin Süyünçnü em başhalanı jürek sözleri da esde qalırça edile.

Har konsert a Dodulanı Asker, Şawalanı Tahir, Bottalanı Mu rat quragan Meçilanı Kyazimni sıfatın açıqlagan kino bla başlana edi. Zakiy nazmuçunu demeñili sıfatın ol beriwde Qabartı-Malqarnı halq artisti Baçilanı Ahmat bek teren açıqlayalgandı, köz allıbızga keltirip da qoyalgandı.

Konsertden sora qonaq üyde ua dagıda hıçıwwn tübeşiwle Quliylanı Qaysınnı kiçi jaşı suratçı Azamat, anı üy biyçesi professor, filologiya ilmulanı doktoru Gurtulanı Bertni qızı Tamara bla. Ala ekisi da busagatda Eskişehirni Anadolu universitetinde işleydile. Bu oquw üyden ogurlu jerleşleribiz Qoçharlanı Tekin, anı üy biyçesi Roza bla da tanışabız.

Bolmagança bir jarıq, kelbetli, bilimli adamla ala ua. Ol keçe busagatda Moskvada jaşagan belgili folklorçubuz

Efendilanı Salih, Beppaylanı Mutalip, Bapınalanı Zarif.

alimibiz, filologiya ilmulanı doktoru Hacilanı Tanzilyanı tuwgan künün da belgilegen edik.

Aña Hürrest Ersoy, Hoçulanı Lüdmila, Mızılanı Qanşawbiy, Otarlanı Rimma em başhala algış sözlerin ayta, jüz jıl tejey edile. Türk artistle ua köp halq jır aytdıla

Kayseride

Erttenlikde «Roofgarden» qonaq üyde awuzlanıp, jol köllü bolabız. Kayserige bek uzaqdı, ne azdan da, arı altı-jeti sagat barırga tüşerikdi. Eskişehirde qalgan nögerleribiz, jerleşleribiz bla da jarıq salamlaşıp, jortuwulga çıgabız.

Jolda Vladimir Zaharov Mihail Lermontovnu, Aleksandr Puşkinni çıgarmaçılıq, jaşaw jollarını üslerinden juqlap tüşübüzde da körmegen şartlanı keltirip-keltirip haparlaydı.

Bizni soruwlarıbızga juwap etedi. Ala kimle bla duelde tüyüşgenlerin, kimle alanı teñleri, şuöhları, ahluları, jawları bolganların bayamlaydı. Biz Kayseride Erciyes universitetni tamataları bla tübeşebiz. Kertisi bla da, bu biyik oquw üy Türkde bek ullularından birine sanalganın da bilebiz.

Kesini ua 30 fakulteti bardı. Köp da barmay a mında Şimal Kavkaznı tillerine üyretirik jañı bölüm açıllıgın da çertdile qonaqbayla.

İñir ala ua Sabanci atlı kultura arada konsert boldu. Meçilanı Kyazimni 150 – jıllıgına atalgan quwançlı tübeşiwnü şaharnı televideniyası olsagat oquna tüzünley efirge bere edi.

Beri jıyılganla Gurtulanı Asiyat, Bittuwlanı Aslan bla ayamay tepsey edile. Gergokalanı Hali-

E n v e r D e m i r e l , O t a r l a n ı Rimma, Mızılanı Qanşawbiy.

mat jırlaganda ua, Hürriet Ersoynu, Efendilanı Salihni, Vladimir Zaharovnu, Bittirlanı Tamaranı, Hoçulanı Lüdmilanı tepsewlerin da bek jaratdıla jıyılganla. Har biri hurjun telefonları bla suratha-suratha ala edile. Hürriet Ersoynu tilmançlıgın, kesi aythan sözüne da soluwların tıyıp tıñılay edile.

Bapınalanı Zarif a konsertni ahırında, bu bayramlı tübeşiwge kelgenleni tileklerin toltura, qabartı tilde Liwan Gubjokovnu sözlerine jazılgan «Madinamısa, Marinamısa?» degen jırnı aythanında, büsürewlerin bildire, tolqun-tolqun qarsla bla tübegen edile tawlu jaşnı ol nomerine kayseriçile. Biz keçe arada uşhuwurdan sora qonaq üyge barırga kerek edik, alay arı qayta turmadıq. Ogurlu qonaqbayla bla salamlaşıp, Stambul taba atlandıq.Kayseriden Stambulga segiz sagatha juwuq barlıqbız.

Türknü jolların asırı köp qıdırgandan biz az-maz arıy da başlaganbız bu eki-üç künnü içinde. Haparıbız a tolu bolluq tüyüldü, ayhay da, beri Meçilanı Kyazimni bayramında bizge nögerlik etgenleni bir qawumunu algış sözleri bla siz şagıreylenmesegiz.

Hürriet ERSOY (Ayjayaq),
Türk Respublikanı premerministrini keñeşçisi:

- Biz mında, Türkde, jaşaganla, ayhay da, Ata jurtubuznu bolmagança bek süebiz. Sizni esge tüşürseg a, arı jetgença bolup qalabız. Asırı tansıqlagandan, tüzün aythanda, burun süegim sızıldaydı. Arı barıp artha qayıtsam a, tuwgan taşım tüşlerimden ketmeydi.

Kavkazdagılaga igi bolsa, bizni kölübüz kök bla teñ boladı. Andagı jerleşlerime, ahlularıma, men bek süygençiklerime da jürek terenlikden ullu salam jibereme.

Mında Meçilanı Kyazimni bayramları bolmagança bek ariw ötgendile da, allay quwançlanı ızı qalın bolsun. 2011 jılda sizni ne muratlarıgız bar esele da, miñ-miñ qatlanıp tolsunla.
Süymeklik, moñluq, toy-oün, mamırlıq har tawlu arbazga!

QOÇHARLANI Teken bla Roza,
Eskişehirde biyik oquw üynü alimleri:

- Bizni Kavkazda bek süygen gazetibiz «Zamandı», jurnalıbız a «Miñi-Tawdu». Alanı işçilerine, oquwçularına, bitew qaraçaymalqar milletge da ullu nasıp, quwanç, esenlik, bereket Allah bersin.

Mındagı kavkazlıla sizge quru da igi quwum ete jaşaybız.
Jañı 2011 jılda Rosseyde, Türkde da esde qalırça, Meçilanı Kyazimni bayramlı künleriça, uwahtıla, aslam bolsunla.

MIZILANI Qanşawbiy,
Başqortostan Respublikanı Türk Respublikada keleçisi:

- Kyazim bir nença kere haj qılganı bayamdı. Arı bara turub a, sözsüz, türknü Stambul şaharında da bolgandı.Men mında köp jıl jaşayma.

Bügün-bügeçe da jürüşün, soluwun eşitgençama ol aqılman şıqıçını.

Anı 150-jıllıgın Ankarada, Eskişehirde, Kayseride bayramlaganbız da, sözsüz, o l t a r ı h d a k a l ı r ç a u l l u işdi. Bıllay millet quwançlarıbız köpden –köp bola barsınla. Qabartı-Malqarda jerleşlerime, tanışlarıma, ahlularıma, şuöhlarıma Türkden ullu qarındaş salam ieme!

Vladimir ZAHAROV,
professor, Rosseyni Lermontov komitetini sopredsedateli:

- Hurmetli joldaşla! Men janım kibik körgen tawlu qarındaşlarım, egeçlerim! Jañı jılda kögügüz çuwaq, har üyürügüz a sawluqlu bolsun.

Qıyınlıqla, palahla sizden keri, keñde qalsınla. Ullu Allah bitew malqar-qaraçay hal-

Burhan Sakallı, Dodulanı Asker, Mızılanı Qanşawbiy.

qga – meni juwuq milletime – mamırlıq, nasıp bersin.
Kavkaznı jannet jerinde jaşaganlanı aralarında kelişimlik, igi quwumluq jaşnasın.

Biz dekabr ayda aqılman Kyazimni bayramlı künlerin ötdürgenbiz Türk Respublikada.

Allay quwançlanı ızı qalın bolsun Kavkazda, Rosseyde, Türkde, başha qırallada da.

Jol defterimi ua Türkde Meçi uluga atalıp jazılgan nazmu tizginle bla boşarga süeme:

Kemede ketip bara,
Uzaq bolsa da ara,
Kesi-Bosfor bogazda,
Esi Kavkaz arbazda.
Sürgünlede taraldı,
Qazaqda asıraldı.
Har qayda asıl işi,
Amanlamadı kişi.
Türk, Qazaq, Kavkaz birlik
Ol anda kördü tirlik.
Kyazim janıbız bizni,
Bayragıbız esibizni.
Ol jana barıbızda,
Adamlıq jırıbızda.
Bügün da allıbızda,
Tawluluq sırıbızda.
Biz keldik, çıga örge,
Ankaraga türk törge:
Nazmuçuluq seyirge,
Tüşdü bu zat közlege!
Taw başında tawsa sen,
Halq işde qadawsa sen!
Batırga mahtawsa sen,
Sawladan da sawsa sen!

BEPPAYLANI Mutalip,
jazıwçu, jurnalist.
Nalçik Stambul-Ankara-
Eskişehir Kayseri-Stam-
bul-Nalçik.
Suratlanı BOTTALANI
Murat algandı

TÜRKİYA'DA KAZIM MEÇİYEV

Alan — Sat, 19 Feb 2011 19:30:16 GMT

http://www.smikbr.ru/2011/zaman/02/15.pdf

"Zaman" gazetni fevralnı 15-de çıqgan nomerini 3-çü betinde
"KAZİM Türkde cürügen collada aylanıb keldik" degen statya basmalanıüb başlaydı. Ol Kazimni Türkde 150-cıllıgın qalay belgilegenlerini üsündendi.

Jazıwçunu defterinden

Kazim Türkde jürügen jollada aylanıp keldi.

Ozgan jılnı ahırında (19-çu23-çü dekabr) Türk Respublikada aqılman Kazimni 150-jıllıgına joralanñan bayramlı, tarıhlı künle biyik darajada ötgenlerin, ayhay da, ullu quwanç bla bildirebiz. Anı türk tilli milletleni madaniyatların, sanatların, adabiyatların duniyaga bayam eterge, birikdirirge tiyişli qıyın salgan TÜRKSOİ jamawat birigiw, QMR-ni Kultura ministerstvosu bla Rosseyni Lermontov komiteti quragandıla. Bizni jerleşleribiz Mızılanı Qanşawbiy bla Hürriet Ersoy da alaga ullu bileklik etgendile.

Soldan oñña: Mızılanı Qanşawbiy, Hoçulanı Lüdmila, Enver Demirel

Tatlı tübeşiu

Bizni samolöt Stambulnu Sabiha Gökçen aeroportuna tüşlede jetdirdi. Tamojnyada pasportlarıbızga muhur saldırıp, bagajla qollu bolup, eşikge çıga başlaganıbızlay, Mızılanı Adraynı jaşı Qanşawbiy, Başqortostan Respublikanı Türk Respublikada keleçisi, allıbızga aşıgışlı, quwanç tıpırlı juwuqlaşa: «Hoş keligiz, hoş keligiz, bagalı jerleşlerim!» degenni ayta, har biribiz bla jarıq salamlaşdı. Izı bla ol, soruwlarıbızga da juwap bere, kesi da ahlularından hapar izley, barıbız da bir tahlıq «Mersedes» avtobusha minebiz.

Mızı ulu 13 jıl mından alda Türkde Quliylanı Qaysınnı 80-jıllıgın bolmagança ariw, alamat bayramlaganların, Ankarada anı atın jürütgen alamat park da açılganın esgeredi.

Kazimni jaşaw, çıgarmaçılıq joluna atalgan künle da ullu, teren maganalı bolganların aytadı. Nalçikden kelgen delegasiya bla gazet oquwçulanı da şagırey eterge zaman bolgançadı. Anı qawumunda filosofiya ilmulanı doktoru Efendilanı Salih, Rosseyni sıylı artisti Bapınalanı Zarif, filologiya ilmulanı doktoru Bittirlanı Tamara, teleoperator Bottalanı Murat, «Balkariyanı» alamat solistleri Gurtulanı Leyla bla Bittuwlanı Aslan, QMQU-nu malqar madaniyat arasını başçısı Tübeylanı Svetlana, delegasiyanı tamatası ua QMR-ni Parlamentini deputatı, Rosseyni Lermontov komitetini sopredsedateli, «Miñi-Taw» jurnalnı baş redaktoru Dodulanı Askerdi. Bizge Ankarada ua Moskvadan kelgen jerleşleribiz filologiya ilmulanı doktoru Hacilanı Tanzilya, QaraçayMalqarnı aythılıq poeti Otarlanı Kerimni atın jürütgen Moskvadagı fondnu tamatası Otarlanı Rimma, Rosseyni Lermontov komitetini sopredsedateli, professor, Qara bla Hazar teñizleni aralarında jaşaw çüyrelikleni, turmuşnu açıqlagan institutnu rektoru Vladimir Zaharov, ol institutda musliyman joruqlanı tintgen arada başçılıq etgen Kamaldin Mahmudov, Qazahstannı parlamentini deputatı, bu respublikanı halqlarını Assambleyasını sovetini çleni Hoçulanı Lüdmila qoşuldula.

Biz Ankaraga iñir ala jetebiz da, anda «Citu» qonaq üyde ornalabız.

Mında ua Moskvadan, Astanadan kelgenle bla da birigebiz. Ankaraga ua, bizni tansıqlap, bir jerlileribiz Ufuk Tawqul, Ufuk Tuzman, Appalanı Adilhan em başhala kelgen edile. Bılayda Appa ulu bla ol keçe malqar-qaraçay milletge Türkde ne közden qaraganlarını üsünden uşagıbızdan bir üzük keltirirge süeme: «Osman imperiyanı zamanında, har qıralda boluwçusuça, tashaçıla juwuqdan, uzaqdan da türlü-türlü hapar jetdirip, qıral başçıga bildire-bildire turgandıla.Kavkazlıla Türkge köçüp başlaganlarında ua, ala, köçgünçüle, öz jurtlarında qalay jaşaganların bilir murat bla arı da adamla jiberiledile. Ala ua malqarlılanı, qaraçaylılanı adet-törelerini, jaşaw turmuşlarını üslerinden tolu hapar jıyadıla.

Tawlula keslerini halal qıyınları bla jaşaganların, kelbetli, iş köllü, malçılıq, jerçilik bla küreşgen, dinñe da kölleri bla berilgen, tilleri ua türk tilge uşagan, kelişgen asıl halq bolganların açıqlagandıla. Ma andan beri bizge mında igi közden qaraydıla, bek süygen, kötürgen da etedile»

Gurtulanı Leyla bla Bittuwlanı Aslan tepseydile.

Merge - sawgala

Ankaranı bek ullu rayonlarından biri Etimesgutdu. Meçi ulunu bayramına kelgenlege anı meri Enver Demirel jarıq tübeydi. Mıyıq tübünden ışara, bizge: «Türkde tişirıwla bla erkegırıwla başha-başha olturadıla, ol ışan sizde da tübey köreme»... – deydi. Biz, kertisi bla da, kişile oñ janında, ariw qızlarıbız a sol janında ençi-ençi tohtap bir birge külümsürey qaraybız.

Dodulanı Asker Kyazim malqar-qaraçay halqnı bek ullu süymekligi bolganın, ol beri da, haj qılırga bara turup, jayaw kelgenin, ızından a bizni da keltirgenin bildire, qonaqbayga Moskvada tüz bu künlede basmalanñan Meçi ulunu kitabın beredi. Vladimir Zaharov a aqılman nazmuçunu maydalın seyir-tamaşaga qalgan merni köküregine tüyreydi. Otarlanı Rimma Kerim Kyazimni bek süygen sohtası bolganın açıqlay, alanı alamat suratları bla jasalgan albomnu sawgalaydı.

Demirel bu biz busagatda tübeşgen jarıq otowda alıqa taw tilde bir jır da eşitilmegenine, aytılmaganına bek jarsıganın, bügün qadar, jazıw anı ol janı bla bayıqdırlıgına iynanñanın da bildiredi.

Belgili jırçılarıbız Bapınalanı Zarif bla Gergoqalanı Halimat merni keslerini çemerlikleri, ustalıqları bla da bek quwandıradıla.

Bizni tüşlükden sora aşıra çıqganında da, ala bla ayırılırga alay bek aşıqmay edi Etimesgutnu baçaması

Türksoyda qonaqda

Tüş ala biz Türksoyga qonaqga barabız. Tögeregi türk milletli respublikalanı bayraqları bla jasalgan bir ariw mekyam. Anı generalnıy sekretarı Düsen Kaseinov bizge bek jarıq tübeydi:
- Hoş keligiz, Qabartı-Malqarnı keleçileri, Moskvadan, Qazahstandan, Şimal Kiprden kelgen sıylı qonaqla. Bek quwanama, az zamannı içinde siz Dodulanı Asker Düsen Kaseinovha Kyazimni suratın bergen keziw
ni, bizni da jerleşibiz (Düsen qazahlıdı, aythılıq jıya qobuzçu, algaraqda ua ol Qazahstannı kultura ministri bolup işlegendi) Meçilanı Kyazimge joralanñan bıllay quwançlı bayramıbızga. Anı kesin da bıyıl quraganıbızga men bek ırazıma.

Türksoynu tilegi bla bu 2010 jıl bitew duniyada da kulturanı (madaniyatnı) jılıdı. Kyazim kesi milleti bla birge köp artıqlıq, palah sınagandı. Biz anı üçün bayramlaybız aqılmannı 150-jıllıgın Türkiyada. Bitew barıbıznı da atıbızdan Meçi uluga atalgan künle bek igi öterlerin süygenimi bildireme. Bu iş a men Rosseyni Lermontov komitetinden tilek qagıt alganımdan sora başlanñandı.

Vladimir Zaharov bla Dodulanı Asker Kyazimni künlerin bardırıwnu üsünden tileklerine terk juwap bergenlerine, bu kerekli, alamat, tarıhda qallıq işni qolga alganları üçün da başda sagınılgan jamawat birigiwünü bitew işçilerine, artıgıraqda anı başçısı Düsen Kaseinovha jüreklerini tereninden ullu ıspas etgenlerin bildirgendile. Ala tüz busagatçıqda Rossey Federasiyanı Ankarada posolstvosunda bolganların, anda posol Vladimir İvanovskiy delegasiyanı tamatalarına jarıq tübegenin aythandıla. Anda söz Rosseyni bla Türknü aralarında qarındaşlıqnı, juwuqluqnu üsünden barganın, posolnu boluşluqçusu ua tawlu jaş Babalanı Boris bolganın, qıralıbıznı Türkde keleçisini köküregine Meçilanı Kyazimni maydalı tagılganın da çertgendile Lermontov komitetini sopredsedatelleri.

Izı bla qonaqla qonaqbayga sawga bergendile - Meçilanı Kyazimni alamat portretin. Anı kesin da belgili suratçıbız Bakkulanı Vladimir işlegendi. Sora Düsen Kaseinovnu köküregine Kyazimni maydalın tüyregende, kesini boluşluqçularına burula, ol başçılıq etgen birigiwnü da mıña uşagan, munuça ariw maydalları bolmay amalı joqdu, degendi.

Qazahstanda jaşagan malqarlılanı, qaraçaylılanı keleçisi ua Düsenñe Astananı körümdülerin bla altın aşıq bere, alanı prezidentleri Nursultan Nazarbaev Meçilanı Kyazimni obasın Ata jurtuna köçürürge ullu boluşluq, sebeplik etgenini üsünden aythandı. 24 sagatnı içinde samolöt bir qıraldan başha qıralga uçarça jaşil koridor quraganın da bildirgendi Hoçulanı qızları.

Kyazimge atalgan bıllay bayram Qazahstanda bollugun süygenin da çertgendi ol. Otarlanı Rimma ua Kerimni atın jürütgen fond basmalagan ariw kalendarnı bergendi Kaseinovha.

Aşham bola ua Gazi universitetni rektoru bla jarıq tübeşiwden sora ol biyik oquw üynü kultura arasında konsert berilgendi. Anda bek seyiri ua - Türk Respublikanı tamaşalıq qıral ansambli bizni tilibizde bolmagança ariw şatık «Miñi tawnu», «Gapalawnu», «Kelin keledi», «Boz alaşanı» jırlaganı edi.

Sora «Balkariyanı» solistleri Aslan bla Leyla tepsewde süzülgenlerinde ua, ötürükden ne asıw, bitew zaldagıla alanı suratha-suratha aldıra edile. Bir qawumla ua, tözalmay, kesleri da tepsewge beriledile. Zarifge, Halimatha da da ullu zalga jıyılganla tolqun-tolqun qarsla bla tübegendile.

Barganı bolluqdu
BEPPAYLANI Mutalip,
jazıwçu
Suratlanı BOTTALANI Murat
algandı

KASİDE-İ BÜRDE بانَتْ سُعاد

Alan — Sun, 13 Feb 2011 16:30:03 GMT